कृष्ण ढुंगाना
शनिवार, 30 जनवरी 2010
बागवीर पाइजा ब्रिटिस गोर्खामा भर्ती हुँदा गाउँमा शिक्षाको उज्यालो थिएन। ढुंगाको गारो लाएर बनाइएका विद्यालय त थिए, तर तिनमा खासै विद्यार्थी आउँथेनन्। म्याग्दीको शिख गाउँमा लाहुर जानुलाई सानको विषय ठानिन्थ्यो। चुरोट, बिँडीका प्याकेट र लडाइँका किस्सा बोकेर गाउँ फर्केका लाहुरे शिख देउरालीको चौतारोमा दिनभरि गफिन्थे र जोडी पाए त्यतै रोधी बसाउँथे। २०२५ सालतिरको ग्रामीण सामाजिक स्थिति हो यो।
'भर्ती भएपछि के काम गर्नुपर्छ पत्तो थिएन, गाउँ फर्किंदा सम्मान पाइन्छ भन्नेचाहिँ थाहा थियो,' उनले ४२ वर्षपछि लाहुर जानुको अर्को कारण सम्झिए, 'राम्री केटी पनि लाहुरेले नै पाउँथे त्यो बेला।'
सैन्य सेवाबाट अवकास पाएपछि बागवीरको जीवनमा दुइटा छनौट थिए - बेलायतमै बस्ने वा नेपाल फर्कने। 'मैले दोस्रो बाटो रोजेँ र लन्डन-काठमाडौंको टिकट काटेँ।' भइदिएछ के भने गाउँमै बस्ने गरी फर्किएको भन्दा पनि गाउँलेले नपत्याउने। 'मेरो अनुभवको एउटै सत्य छ, त्यहाँ मान्छे साँचो अर्थमा मान्छे हुन सक्दैन। यो गाउँचाहिँ आफ्नू होजस्तो लाग्छ,' उनले भने।
'के हुन्छ त?'
'तपाईंको मूल्य मेसिनभन्दा बढी हुँदैन।'
'अनि?'
'म आफ्नो बाटोमा स्पष्ट थिएँ, गाउँ फर्किनुका कारण थिए। हिमालमुन्तिरको गाउँ हेर्दैमा यति आनन्दको छ,' उनी यसो भन्दा शिख देउरालीबाट पश्चिम-उत्तरको धवलागिरी चुचुरोतर्फ आँखा सोझ्याउँदै फकल्यान्ड युद्ध सम्झिरहेका थिए।
Read more...